ساختمان مرکزیBMW - زاحا حدید

طرح ساختمان مرکزیBMW، در واقع پادزهری برای اذهان بی حس شده عصر یکنواخت ماشینی است! زاحا حدید با آفریدن یک محیط کاری سیال که در آن مدیریت، مهندسی، کارگران و ماشین آلات ظاهرا در هم تلفیق شدهاند، درپی دگرگون کردن سلسله مراتب مرسوم در کارخانهها است ساختمان غول ماشین سازی آلمان(بی ام دبلیو) در نهایت پیچیدگی طراحی شده است در سال ۲۰۰۴ به بهرهبرداری رسید.. 
پایگاه اطلاع رسانی شهرسازی و معماری: در سال ۲۰۰۲، غول ماشینسازی آلمان، شرکت «بی ام دبلیو» برای احداث ساختمان مرکزی کارخانه در «آرت اسکرتز» در شهر لایپزیگ آلمان، سرمایهگذاری هنگفتی کرد. ساختمانی با ارزش ۵۵/۱ بیلیون دلار که حدود ۵۰۰۰ کارمند و کارگر و مهندس با فعالیت روزانه خود ، بیش از ۶۵۰ عدد ماشین «بی ام دبلیو» مدل دو در _ اسپرت _ تولید میکنند.این کمپانی، معمار برجسته «زاحا حدید» را که موفق به کسب مدال افتخار «پریتیزکر» شده برای ساخت این سازه برگزید. طرحهای پیچیده «حدید» در طراحیهای معمول کارخانه تحول جدیدی به وجود آوردند. یک سازه مرکزی، قسمتهای مربوط به مدیران و کارگران را با استفاده از ریلهای معلق حمل قطعات به هم وصل کرده است.زاحا حدید رشته منسجمی در ساختمان مرکزی «بی ام دبلیو» ایجاد کرده که مردم و ماشینها در کنار هم قدر همزیستی خوشایندی به سر میبرند، این درحالی است که منظره درخشش بدنه سیاه و نقرهای ماشین های معلق خط تولید به نظر برخی نازیبا و برای دوستداران اتومبیل مسحورکننده است..
حدید میگوید: ما به نوآوری و ابداع معتقدیم و برای نیل به این هدف شرکت بی ام دبلیو، استقامت و طاقت بسیاری در واگذاری این پروژه به ما نشان داد.ساختمانی که حدید طراحی کرده است، هیچ مشابه قبلی نداشته و وی با ذهنیتی جدید دست به ساخت این سازه اعجابانگیز زده است.سایت کلی مجموعه متشکل از سه قسمت اصلی است: ساخت بدنه اصلی، رنگامیزی و مونتاژ، که درون صفحههای مواج فلزی پیش ساخته مستقر شدهاند. حدید با ایده حلقه برگشت خط تولید (Loop Back) در قسمت مرکزی، نظام ساختاری پروسه تولید را دگرگون کردهاست و کارگران و مهندسین قادرند ضمن ادامه کار خود در صورت لزوم، پروسه مونتاژ را از نو شکل دهند!
بدنههای نیمه تمام اتومبیلها و قطعات مختلف ماشین روی تسمه انتقال دهنده که مانند ارابهای آنها را حمل میکند قرار می گیرند.این قطعات به آرامی و بدون ایجاد سر و صدای مزاحم و آزاردهنده، در بخشی از مسیر خود به سمت قسمتهای تکمیل کننده، از بالای غذاخوری و محل استراحت کارکنان عبور میکنند.
این نقاط مشترک محل عبور قطعات و سیر مراحل تکمیلی هستند: قسمت ساخت بدنههای نیمه تمام (۶۴۵۰۰۰ فوت مربع)، قسمت رنگ (۲۷۰ هزار فوت مربع) و در آخر محوطه وسیع اتصال قطعات (یک میلیون و ۷۵ هزار فوت مربع)، که در آن جا قطعات رنگ شده به هم وصل شده و در انتها به صورت اتومبیلی لوکس و گرانقیمت از خط تولید خارج میشوند.اولین چیزی که در ساختمان مرکزی توجه بازدید کنندگان را جلب می کند مقیاس بزرگ فضاست. قسمت پلمانند منشعب شده از ساختمان اصلی، فضای اداری را در بر گرفته و موجب پیوند دو حجم دیگر شده و حیاط کوچک ورودی را قاب میکند. بازدید کنندگان هنگام رسیدن به مجموعه از سمت اتوبان به آرامی پایین میروند و در حالی که از کنار گالری نمایش عبور میکنند، جهتشان تغییر کرده و به پارکینگ پخش و پلا شدهای برخورد میکنند که بصورت اریب نسبت به ساختمان قرار گرفتهاست و در نهایت باید به سمت زیر پل متصل به فضای اداری روانه گردند تا ورودی اصلی را دریابند.ستونهای حجیمی فضای پل مانند را بصورت آزاد راهی معلق در هوا متصور می سازند که فضاهای اداری در روی این پل بصورت تراسهای متوالی بتونی جا گرفته اند. شفافیت بنا، دیدهای سه بعدی و اختلاف ارتفاعی که در این سالنها و محور اصلی بوجود آمده سیالیت انتقال اطلاعات و روابط را در چنین مجموعه ای موجب شده است.
جداره های شفاف با خلق دسترسی های بصری، موجب از بین رفتن سلسله مراتب اجتماعی و شکسته شدن مرز بین کارکنان شده است.ساختمان مرکزی مانند مرکز عصبی یا مغز کل کارخانه عمل میکند. رشتههای فعالیت ساختمانهای دیگر در این نقطه به هم وصل شده و عملا از این ساختمان منشعب میشوند.این استراتژی طراحی در مسیرهای گذر مردم و کارمندان (زمانی که صبحها به سر کار میروند و زمانی که برای صرف غذا از محوطه خارج میشوند) استفاده شده است. بینندگان به بهترین شکل دور تسلسل و پیشرفت خط تولید قطعات را که به صورت افقی و معلق در فضا قرار گرفته، مشاهده میکنند.با دیدن روند مذکور این فکر به بیننده القاء میشود که گویی همه قسمتهای مستقل از این قسمت کارخانه شبیهسازی و توسط موتوری قدرتمند متحرک شده و در بخش مرکزی ظهور پیدا میکند. در حقیقت عملکرد به گونهای است که تمام حرکات و اعمال از یک قیف رد شده، در آن فشرده و عصاره حاصل از آن بین سه قسمت دیگر مجددا پخش میشود: بدنه اولیه، قسمت رنگ، و بخش سرهم کردن قطعات.در یک توصیف کلی وقتی بیننده به این ساختمان نگاه میکند سازماندهی مراحل مختلف از جمله فعالیتهای عادی و عمومی کارمندان، تا فعالیت تخصصی ماشینهای خودکار از جلو تا وسط ساختمان قابل تشخیص است. سردر اصلی مانند چتری از دو طرف به ستونهایی محکم چفت شده است.افرادی که در ورودی درهای اصلی مستقر هستند، حرکت قطعات ماشینها را به صورت کاملا برهنه مشاهده میکنند. این ورودی به افراد اجازه میدهد تا به قلب کارخانه نفوذ کرده و امکان دید را برای آنها فراهم میکند.طراحی ویژه و نورپردازی زیبای قسمت ورودی و مرکزی به صورتی است که فضای ورودی را بدون مشکل و بدون صرف هزینه و اتلاف انرژی برق، نمایان میسازد. استراتژی اولیه طراحی این فضا به صورتی است که قسمت برش و طبقات هم کف و طبقه اول به صورتی پیوسته به هم متصل باشند.دو صفحه مجزا که به شکل تراس طراحی شده، از شمال به جنوب و از جنوب به شمال امتداد یافته تا همه چیز از قسمت مرکزی طبقه اول قابل دسترسی و رویت باشد. در انتهای این مسیر معلق، قسمت بازرسی قرار گرفته که توجه هر بینندهای را به خود جلب میکند. قسمتهایی که تکمیل شدهاند به این قسمت وارد شده و پس از کسب اطمینان در کیفیت آنها به قسمت اتصال مستقل میشوند